و مخاطب به نعمت خان و مقرب خان و دانشمند خان ، يكى ديگر ازين نثرنويسان هنرمند است كه پيش ازين او را در شمار شاعران معرفى كرده‌ام و باز هم دربارهء او سخنى خواهم داشت . بيدل عظيم‌آبادى « 1 » شاعر نوآور و تواناى اين عهد مجموعه‌يى از رقعات و منشآت ديگر دارد با نثر مزين مصنوع كه آنها را ذيل نامش در شمار پارسىنويسان عهد خواهيم شناخت . انواع ديگر نثر غير از آنچه تاكنون نوشته شده ، نثر فارسى اين دوره براى نگاشتن مطلبها و موضوعهاى ديگرى نيز به كار برده شده است ، ولى چون در بخش نخستين از همين جلد دربارهء بعضى از آن موضوعها سخن گفته‌ام درينجا اعادهء ذكر آنها را لازم نمىدانم . از جملهء آنها هستند كتابهايى كه كم‌وبيش در موضوعهاى مربوط بشريعت و حكمت و كلام و تصوف و عرفان ؛ و مبحثهاى علمى ( مانند رياضيات و هيئت و نجوم و پزشكى و داروشناسى ) ؛ و دانشهاى ادبى و بلاغى ( مانند فرهنگ‌نويسى و معما و عروض و قافيه و دستور زبان ) نوشته شده است ، و طبعا هنگام بحث دربارهء انواع نثر در اين عهد بايد همهء آنها را در نظر داشت . نكته‌يى كه يك‌بار ديگر به ياد مىآورم آنست كه دربارهء بعضى از مطلبهاى سابق بسبب اهميت بسيارى كه درين دوره داشته ( مثل ترسل و انشاء ) به آنچه پيش ازين ( ص 405 - 408 ) باختصار گفته بودم بسنده نكرده و در مبحث اخير كه به بيان انواع نثر اختصاص دارد ، بذكر بعضى از منشيان و اثرهاى آنان يا پاره‌يى از مجموعه‌هاى منشآت توجه نموده‌ام ، بخصوص كه آنچه در بخش اول درين باب آمده مربوط بمؤلفان دستور ترسل است و آنچه اينجا آورده‌ام مجموعه‌هايى از نويسندگان رسائل .

--> ( 1 ) - همين جلد ، ص 1376 - 1386 .